Rentowność klientów – jak sprawdzić, którzy klienci naprawdę zarabiają
Jak podejść do analizy rentowności klientów
Pierwszy krok to odejście od myślenia, że najlepszy klient to ten, który najwięcej kupuje. Obrót mówi, ile pieniędzy przepłynęło przez firmę, ale nie ile w niej zostało. Klient z największym przychodem bywa najmniej opłacalny: wymaga rabatów, zamawia krótkie serie, naciska na ekspresowe terminy, często reklamuje i płaci po sześćdziesięciu dniach. Dobra analiza zaczyna się więc od pytania nie „ile sprzedaliśmy?”, lecz „ile zostało po wszystkich kosztach związanych z tym klientem?”.
Warto patrzeć na kilka grup danych jednocześnie. Przychód i marżę na zamówieniach, liczoną od rzeczywistych kosztów materiałów i robocizny, a nie od założeń z wyceny. Częstotliwość i wielkość zamówień, bo dużo małych zleceń pochłania więcej czasu niż jedno duże. Udzielone rabaty i terminy płatności. Wreszcie koszt obsługi: reklamacje, wizyty serwisowe, zmiany w trakcie realizacji i czas, który handlowiec i biuro poświęcają na jednego klienta.
Dane muszą być porównywalne, inaczej wnioski będą mylące. Przyjmij jedną definicję marży dla całej firmy, analizuj okres co najmniej dwunastu miesięcy, żeby wygładzić sezonowość, i dziel klientów na grupy (np. A, B, C według wkładu w zysk, nie w obrót). Powtarzaj analizę regularnie, choćby raz na kwartał. Bez danych o rzeczywistych kosztach ranking klientów jest tylko rankingiem obrotów, a decyzje oparte na nim mogą kosztować więcej niż ich brak.
Jak system może w tym pomóc
Teoretycznie każdą z tych analiz da się zrobić w arkuszu kalkulacyjnym. W praktyce dane o klientach leżą w kilku miejscach: oferty w jednym pliku, zamówienia w systemie księgowym, czas pracy na hali w zeszytach, reklamacje w skrzynce mailowej. Ich zebranie zajmuje dni, w trakcie analizy dane się dezaktualizują, a wynik zależy od tego, kto i jak je połączył. Dlatego firmy robią taką analizę raz w roku, jeśli w ogóle. System, w którym te informacje powstają w jednym miejscu, pozwala to robić na bieżąco.
W Nucleonie punktem wyjścia jest CRM i karta klienta. Z listy firm jednym kliknięciem otwierasz okno powiązań: widzisz, ile dany klient ma kontaktów, ofert, szans sprzedaży, zamówień, zleceń produkcyjnych i kampanii, w których uczestniczy. Dwuklik na wybranej pozycji otwiera listę zawężoną do tego klienta. Historia zakupów i współpracy jest więc pod ręką, bez szukania po osobnych plikach.
Efektywność sprzedaży mierzą gotowe raporty analityczne CRM. Raport skuteczności ofert pokazuje dla każdego handlowca, ile ofert wysłał, ile zostało przyjętych i odrzuconych, jaki jest odsetek wygranych, wartość netto ofert oraz średnią wartość oferty. Od razu widać, gdzie czas poświęcany na wyceny przekłada się na zamówienia, a gdzie zespół przygotowuje oferty, które nie mają szans. To podstawa do decyzji, których klientów i które zapytania warto obsługiwać priorytetowo.
Wartość klienta w czasie pokazują kolejne zestawienia: miesięczny trend zamówień klientów, lejek szans sprzedaży z wartością ważoną oraz terminowość dostaw. Ta ostatnia ma znaczenie dla rentowności, bo klient, któremu regularnie dowozisz z opóźnieniem, prędzej czy później zacznie żądać rabatów albo odejdzie. Raporty uruchamiasz na bieżąco, z parametrem okresu, a wyniki możesz wyeksportować do arkusza, jeśli chcesz je dalej analizować.
Koszt obsługi klienta ujawnia się dopiero po sprzedaży. Zlecenia produkcyjne klienta są w tym samym systemie, co jego zamówienia, a moduł SERWIS przypisuje reklamacje, zgłoszenia i wizyty do tej samej karty. Dzięki temu klient, który zamawia za miliony, ale generuje kilka reklamacji kwartalnie i kilkanaście godzin pracy serwisu, nie wygląda w analizie tak samo jak klient z identycznym obrotem i zerem zgłoszeń.
Sedno analizy to marża, a ta w Nucleonie jest liczona na zleceniach. Zlecenie produkcyjne ma przypisane zamówienie klienta, więc raport „Zlecenia: Zysk i marża” zestawia przychód z kosztami: materiałami z magazynu, robocizną z sesji pracy i narzutami. Dla każdego zlecenia widzisz zysk i marżę w procentach, ocenę względem marży minimalnej i docelowej wyrobu oraz minimalną cenę za sztukę. Ponieważ każde zlecenie jest podpisane klientem, od razu widać, którzy odbiorcy przynoszą zysk, a którzy dokładają do interesu. Na przykładowych danych dobrze widać, że przychód wprowadza w błąd: dwa zlecenia o wartości kilkudziesięciu tysięcy złotych zostawiają raz kilkaset złotych zysku, a raz kilkanaście tysięcy. Jeśli liczysz rentowność inaczej, własne zestawienie zbudujesz w kreatorze raportów na tych samych danych.
Analiza ma sens tylko wtedy, gdy kończy się działaniem. W CRM wnioski zamieniasz w zadania i kampanie: renegocjacja cen z klientem o niskiej rentowności, ustalenie minimalnej wielkości serii, wcześniejszy kontakt z klientami, którzy naprawdę zarabiają na firmę. Dzięki temu rentowność przestaje być raportem raz w roku, a staje się codzienną praktyką handlową. Jeśli chcesz zobaczyć, jak to wygląda na danych twojej firmy, umów kontakt, a pokażemy to na przykładzie.
Chcesz wiedzieć, którzy klienci naprawdę zarabiają na twoją firmę?
Umów indywidualną prezentację. Możemy ją przeprowadzić na przykładzie rzeczywistych procesów twojej firmy, a wdrożeniem i uruchomieniem zajmiemy się my.
Umów indywidualną prezentację