Audyt zewnętrzny a traceability – jak odpowiedzieć na pytania audytora w kilka minut

Audytor z klienta lub jednostki certyfikującej wybiera z półki jeden wyrób i prosi: „Pokażcie, z czego go zrobiono i komu jeszcze wysłaliście tę samą partię”. Audytor oczekuje odpowiedzi w sensownym czasie. Jeśli dane leżą w arkuszu, w protokołach z hali i w wydaniach z magazynu, szukanie ich zamienia się w składanie układanki, a audyt w stres. Ten artykuł pokazuje, jak wygląda ta sama sytuacja, gdy identyfikowalność jest wbudowana w system. Ogólne podstawy opisaliśmy w tekście Traceability w produkcji, tu skupiamy się na praktyce.

Pytania audytora

Audyt zewnętrzny sprowadza się zwykle do dwóch ćwiczeń. Pierwsze to ścieżka wstecz: od wyrobu do partii surowców, ich dostawcy i dokumentu przyjęcia. Drugie to ścieżka w przód: od wskazanej partii surowca do wszystkich wyrobów, które ją zawierają, i do odbiorców, którzy je dostali. Dobrze, jeśli firma potrafi wykonać oba w kilka minut i pokazać wynik na ekranie albo w wydruku, zamiast obiecywać, że „przygotuje zestawienie na jutro”.

Skąd system wie, co z czego powstało

Dane powstają przy zwykłej pracy, a nie w osobnym rejestrze prowadzonym „dla audytu”. Surowiec wchodzi na magazyn dokumentem przyjęcia (PZ) z numerem partii. Na hali operator w kafelku „Załadunek surowców” na ekranie produkcji rejestruje, która partia jest w użyciu na danym zadaniu, ręcznie albo skanem numeru. System zapisuje czas załadowania i zdjęcia, a wpisu nie można usunąć, można go tylko zamknąć.

Operator rejestruje partię lakieru użytą na zadaniu. Dane testowe.

Każdy meldunek ilości na ostatnim zadaniu tworzy osobną partię wyrobu, a ta trafia na magazyn dokumentem PW. Wydanie do klienta (WZ) wskazuje, z której partii wyrób wyjechał. W ten sposób z samej pracy powstaje łańcuch: dostawa, partia surowca, partia wyrobu, wydanie, odbiorca.

Dwa sposoby przypisania: czas albo wskazanie wprost

Pochodzenie partii wyrobu można ustalać na dwa sposoby, a tryb ustawia się w konfiguracji produkcji. W trybie domyślnym działają okna czasowe: partia wyrobu zawiera te partie surowców, które były załadowane w czasie jej produkcji. Operator tylko rejestruje załadunek, więc to rozwiązanie jest najwygodniejsze w produkcji seryjnej i ciągłej. Przybliża jednak rzeczywistość: system wnioskuje z czasu, a nie z ważenia każdego opakowania.

W trybie wskazywanym wprost okno przy meldunku pyta, z jakich partii surowców powstała właśnie raportowana partia wyrobu, i pozwala podać ilości. To dokładniejsze, ale wymaga od operatora jednego kroku więcej. Tryb zapisuje się na partii, więc zmiana ustawienia nie przekłamuje historii, a jedno zlecenie może mieć partie obu rodzajów. Błędne wskazanie można poprawić po fakcie: poprzednie zostaje w historii jako zamknięte, a nowe jest dopisywane.

Genealogia na ekranie: graf, drzewo, tabela, oś czasu

Całość ogląda się w ekranie Genealogy Explorer. Wybierasz dowolny obiekt (partię, dokument, zamówienie) po numerze albo fragmencie, bez wskazywania modułu. Potem decydujesz o kierunku: w tył (pochodzenie), w przód (wykorzystanie) albo w obie strony od wybranego obiektu. Drugi parametr to głębokość zagnieżdżenia od 1 do 10, domyślnie 1, bo na start zwykle wystarczy jeden krok. Przy kontroli łańcucha od dostawcy do klienta zwiększasz ją do 3 albo więcej.

Widok w przód: od partii lakieru do wyrobów, wydań, reklamacji i klienta. Dane testowe.

Pierwszy widok to graf. Obiekty ułożone są w kolumnach według odległości od wybranego, a na krawędziach widać ilości, na przykład „Użyte w 9,6 kg” albo „Wydane w 8 szt”. Graf można przesuwać i powiększać, a dwuklik na obiekcie otwiera jego własną genealogię. Dla audytora to odpowiedź w jednym spojrzeniu: partia lakieru trafiła do dwóch partii wyrobów, te do czterech wydań, a jedno z nich zakończyło się reklamacją.

Widok w obie strony od partii wyrobu: z czego powstała i komu trafiła. Dane testowe.

Drugi widok, drzewo, pokazuje to samo w formie rozwijanej listy z gałęziami „Pochodzenie” i „Wykorzystanie”, wraz z relacją, ilością i podstawą jej ustalenia. Sprawdza się, gdy graf robi się duży. Trzeci to tabela wszystkich relacji z czasem ich powstania i zamknięcia, a czwarty oś czasu zdarzeń zaznaczonego obiektu. Opcja „Pokaż historię” dodaje relacje zamknięte, na przykład poprawione wskazania, rysowane linią przerywaną.

Te same relacje w tabeli, z ilościami i podstawą ich ustalenia. Dane testowe.

Audytor często chce zobaczyć wynik na papierze. Genealogię wyeksportujesz do PDF-a (graf i drzewo tylko w tym formacie), a tabelę i oś czasu także do Excela. W magazynie ten sam ekran otwierasz wprost z dokumentu: w formularzu WZ lista „Partie / Zasoby” pokazuje wydane partie razem z dokumentem, który je przyjął, a przycisk „Genealogia partii” prowadzi dalej.

Ten sam mechanizm w CMMS i CRM

Silnik genealogii nie zna pojęć produkcyjnych. Przechowuje obiekty i relacje między nimi, więc te same widoki obsługują inne moduły. W CRM zamówienie klienta i reklamacja stają się węzłami grafu, dzięki czemu od reklamacji dojdziesz do partii wyrobu, a stamtąd do surowców. W CMMS łańcuch przebiega od partii części zamiennej przez wydanie na zlecenie utrzymania ruchu do urządzenia, więc na pytanie „w których maszynach jest część z tej partii?” odpowiada ten sam ekran.

Genealogia w CMMS: urządzenie, zlecenie i partia części. Dane testowe.

Jak przygotować się do audytu

Zanim przyjdzie audytor, warto przejść trzy kroki. Zdecyduj, który tryb przypisania pasuje do procesu: czasowy dla produkcji ciągłej, wprost tam, gdzie liczy się dokładność partii. Ustaw wymuszenie załadunku, żeby system ostrzegał albo blokował meldunek bez zarejestrowanej partii surowca, bo luki w danych najłatwiej zrobić właśnie na hali. I przećwicz próbny scenariusz: wybierz losowy wyrób, sprawdź ścieżkę wstecz, a potem w przód od jednej z jego partii surowców. Jeśli zajmie to minuty, jesteś gotowy. Jeśli zobaczysz luki, lepiej znaleźć je dzisiaj niż przy stole z audytorem. Chcesz zobaczyć, jak to wygląda na Twoich danych? Umów kontakt.

Chcesz przejść audyt bez nocnego szukania dokumentów?

Umów indywidualną prezentację. Możemy ją przeprowadzić na przykładzie rzeczywistych procesów twojej firmy, a wdrożeniem i uruchomieniem zajmiemy się my.

Umów indywidualną prezentację